इतिहास

पुण्याच्या ऐतिहासिक संस्कृतीचा अभेद्य मानबिंदू व गौरवशाली शतकाची वाटचाल

आमचा गौरवशाली इतिहास
परंपरा, प्रबोधन आणि अखंड जनसेवेची प्रेरक गाथा
⚜️
🏛️ प्रकरण १: स्थापना व सुरुवातीची वाटचाल (१९४२)

येवले चाळ ते बाजीराव रोड नातूबाग स्थलांतर

स्वातंत्र्यपूर्व काळात १९४२ मध्ये कै. लक्ष्मीशेठ अग्रवाल व सहकाऱ्यांनी येवले चाळीत मुहूर्तमेढ रोवली. जागा अपुरी पडू लागल्याने बाजीराव रोड नातूबाग येथे मंडळ स्थलांतरित झाले. सुरुवातीला भजन, कीर्तन, लोकनृत्य व पडद्यावरील चित्रपटांद्वारे प्रबोधन केले जाई.

स्थापना व पूर्वपीठिका - येवले चाळ
👑 प्रकरण २: नेतृत्वाची प्रदीर्घ परंपरा

धुरंधर नेतृत्वाची निष्ठावंत वाटचाल व प्रशासकीय पाठपुरावा

संस्थापक व ज्येष्ठ मार्गदर्शक

कै. लक्ष्मीशेठ अग्रवाल, कै. विष्णुपंत कंवर आणि विश्वनाथ साष्टे यांनी मंडळाचा भक्कम पाया रचला.

दीर्घकालीन अध्यक्षीय पर्व (२८ वर्षे)

कै. रघुनाथ साष्टे यांनी १९८५ पासून सलग २८ वर्षे अध्यक्षपद भूषवत मंडळाच्या वाटचालीत मोलाचे योगदान दिले.

प्रशासकीय समन्वय व विसर्जन मार्ग पुनरुज्जीवन

श्री. शिरीष कोरडे आणि श्री. प्रमोद कोंढरे यांनी मंडळाची धुरा समर्थपणे सांभाळली. श्री. प्रमोद कोंढरे यांनी प्रशासनाकडे सातत्याने पाठपुरावा करून मंडळाचा जुना लक्ष्मी रोड विसर्जन पास पुन्हा कार्यान्वित केला.

मंडळाचे आदरणीय नेतृत्व व कार्यकर्ते
प्रकरण ३: संगीतमय विद्युत रोषणाई व 'सिग्नेचर साँग्स'

महाराष्ट्रातील सर्वप्रथम एलईडी (LED) क्रांती व प्रकाशधारा

महाराष्ट्रात सर्वप्रथम एलईडी (LED) व पिक्सेल बल्बचा प्रभावी वापर नातूबाग मंडळाने केला. 'शिवशक्ती इलेक्ट्रिकल्स'च्या श्री. दारफळे (शंकर दारफळे) यांच्या कलाकुसरीने ही रोषणाई साकारली गेली.

सिग्नेचर गाणी: 'ओठों पे ऐसी बात' (ज्वेल थीफ), 'पग घुंगरू' आणि तरुणाईच्या पसंतीची 'रेल गाडी' या गाण्यांवर थिरकणारी प्रकाशधारा सबंध महाराष्ट्रातील गणेशभक्तांच्या आकर्षणाचा केंद्रबिंदू ठरली आहे.

संगीताच्या तालावर नाचणारी विद्युत रोषणाई
🛕 प्रकरण ४: विसर्जन रथांची परंपरा आणि ठाणे-टेंभी नाका ऐतिहासिक दुवा

धर्मवीर आनंद दिघे साहेब व ऐतिहासिक विसर्जन रथ

९० च्या दशकात धर्मवीर आनंद दिघे साहेबांना नातूबागचा विसर्जन रथ भावला; त्यानंतर अनेक वर्षे नातूबागचे कलात्मक रथ ठाण्याच्या टेंभी नाका नवरात्रोत्सवाच्या मिरवणुकीत सहभागी होत राहिले, ज्यामुळे पुणे आणि ठाणे या दोन शहरांच्या उत्सवांना जोडणारा जिव्हाळ्याचा दुवा निर्माण झाला.

गाजलेले ऐतिहासिक रथ: २००३ चा कासव रथ, शनिवारवाडा रथ, गंडभेरूंड रथ, शिवस्मारक रथ, युरोपियन रथ, श्रीराम भक्त हनुमान रथ, वराह अवतार रथ आणि नृसिंह अवतार रथ यांसारख्या भव्य कलाकृतींनी पुणेकरांचे लक्ष वेधून घेतले.

ऐतिहासिक विसर्जन रथ व मिरवणूक
प्रकरण ५: १२१ तोळ्यांचा ऐतिहासिक सुवर्णहार (२००८)

भक्ती, एकजूट व जनसहभागाचे सुवर्णप्रतीक

सन २००८ मध्ये बाप्पासाठी साकारण्यात आलेला १२१ तोळ्यांचा सुवर्णहार — दीपक मानकर, पी. एन. जी. चे सौरभ गाडगीळ, समाजातील मान्यवर आणि कार्यकर्त्यांच्या एकजुटीचे व अखंड भक्तीचे अजरामर प्रतीक ठरला.

१२१ तोळ्यांचा ऐतिहासिक सुवर्णहार
ऐतिहासिक टप्पे
शतकाची गौरवशाली वाटचाल
१९४२

मंडळाची स्थापना

कै. लक्ष्मीशेठ अग्रवाल व सहकाऱ्यांनी येवले चाळीत नातूबाग गणेशोत्सवाची स्थापना केली.

१९८०

संगीतमय विद्युत रोषणाई व LED क्रांती

संगीताच्या तालावर नाचणाऱ्या रोषणाईची सुरुवात; शिवशक्ती इलेक्ट्रिकल्सच्या सहकार्याने महाराष्ट्रात सर्वप्रथम LED चा वापर.

१९८५

कै. रघुनाथ साष्टे अध्यक्षीय पर्व

कै. रघुनाथ साष्टे यांनी सलग २८ वर्षे अध्यक्षपद भूषवत मंडळाच्या सामाजिक व सांस्कृतिक कार्याचा पाया विस्तारला.

१९९० चे दशक

पुणे-ठाणे सांस्कृतिक दुवा (टेंभी नाका)

धर्मवीर आनंद दिघे साहेबांच्या प्रेरणेतून नातूबाग मंडळाचे विसर्जन रथ ठाण्यातील टेंभी नाका नवरात्रोत्सवात सहभागी होण्यास सुरुवात.

१९९३

किल्लारी भूकंप पुनर्वसन कार्य

किल्लारी भूकंपातील बाधितांसाठी पुनर्वसन कार्यात मंडळाचा सक्रिय सहभाग व मदत निधी.

२००३

ऐतिहासिक 'कासव रथ' व विसर्जन परंपरा

पुण्यात प्रचंड गाजलेल्या भव्य कासव रथाची निर्मिती; पुढे शनिवारवाडा, गंडभेरूंड, हनुमान व नृसिंह रथांची मालिका.

२००८

१२१ तोळ्यांचा सुवर्णहार अर्पण

दीपक मानकर, पी. एन. जी. चे सौरभ गाडगीळ व कार्यकर्त्यांच्या सहकार्याने बाप्पासाठी १२१ तोळ्यांचा सुवर्णहार साकारला.

२०१७ - २०१९

गोखले वाडा व महापूर साहाय्यता

गोखले वाडा अग्नितांडव बचाव कार्य आणि सांगली-कोल्हापूर महापुरात 'सकाळ रिलीफ फंड'ला ५१,५५५/- रुपयांचे साहाय्य.

२०२४

युवा नेतृत्वाचे नवे पर्व व मंदिर जीर्णोद्धार

अध्यक्ष निरंजन भगत यांच्या नेतृत्वाखाली युवा कार्यकारिणीची निवड व बाप्पाच्या मंदिराच्या भव्य जीर्णोद्धारास सुरुवात.

२०२५

ओपन-एअर स्ट्रक्चर व 'उत्सववेडे' मालिका

रात्री १२ नंतरही दर्शनाची सोय करणारे ओपन-एअर स्ट्रक्चर आणि मिलियन्स व्ह्यूज मिळवणारी 'उत्सववेडे नातुबागवाले' डॉक्युमेंटरी मालिका.

आठवणी
पुरातन व ऐतिहासिक छायाचित्रे
📷
बातम्यांमधील ठळक क्षण
वृत्तपत्रांमधील वार्तांकन व गौरवगाथा
📰